ASLR (Active Straight Leg Raise / aktif düz bacak kaldırma), sırtüstü yatan kişinin bacağını dizini bükmeden aktif olarak kaldırmasıyla uygulanan bir hareket değerlendirmesidir. Test, kalça fleksiyonu sırasında lumbopelvik bölgenin yükü ne kadar kontrol edebildiğini ve alt ekstremitenin gövdeden bağımsız hareket edip edemediğini gözlemlemek için kullanılır. Ağrının kendisini değil, hareketin kalitesini ve kompansasyon paternini değerlendirir; bulgular tek başına bir tanı ölçütü değildir.
ASLR testi nasıl uygulanır?
- Danışan sırtüstü yatar; kollar gövdenin yanında, bacaklar düz ve nötr pozisyondadır.
- Bacağını dizini bükmeden, rahatça kaldırabildiği kadar yukarı kaldırması istenir.
- Hareket sırasında pelvisin dönüp dönmediği, karşı bacağın zeminden kalkıp kalkmadığı ve gövdenin kompansasyona girip girmediği gözlenir.
- Aynı işlem diğer bacakta tekrarlanır ve iki taraf karşılaştırılır.
- Zorlanma varsa, danışanın algıladığı zorluk düzeyi ve varsa semptom değişimi kaydedilir.
ASLR neyi değerlendirir?
- Kalça fleksiyonu sırasında lumbopelvik bölgenin yükü kontrol edebilme kapasitesi
- Alt ekstremitenin gövdeden bağımsız hareket edebilmesi (ayrışma)
- Posterior zincirdeki gerginliğin harekete etkisi
- İki taraf arasındaki asimetri
Test bir yapıyı doğrudan ölçmez; hareketin nasıl organize edildiğini gösterir. Bu yüzden ASLR bulgusu, postür değerlendirmesi ve eklem hareket açıklığı ölçümleriyle birlikte okunur.
Sınırlamalar ve dikkat edilmesi gerekenler
| Durum | Etkisi | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Akut ağrı veya irritabl tablo | Hareket ağrıdan dolayı sınırlanır, kontrol kapasitesi olduğundan kötü görünür | Test ertelenir ya da bulgu ağrı düzeyiyle birlikte kaydedilir |
| Farklı talimat kullanımı | Danışan hızlı ya da güç kullanarak kaldırırsa patern değişir | Talimat her seferinde aynı cümleyle verilir |
| Yalnızca tek testle karar | Kompansasyonun kaynağı belirsiz kalır | Bulgu, diğer testlerle birlikte yorumlanır |
ASLR bazı değerlendirme sistemlerinde puanlanır, bazı yaklaşımlarda ise yalnızca hareket kalitesi tanımlanarak kaydedilir. Hangi yaklaşımı kullanırsanız kullanın kritik nokta aynı: kontrol seansında aynı pozisyon, aynı talimat ve aynı skorlama kullanılmalı.
ASLR bulgusu DeepClinic’te nasıl kaydedilir?
ASLR, DeepClinic test kataloğunda yer alan değerlendirmelerden biridir. Testi klinisyen uygular; sonuç danışanın dosyasına işlenir ve kontrol seanslarında aynı test tekrar edilerek karşılaştırılır. Bulguya göre kütüphaneden mobilite ya da stabilite egzersizleri seçilip programa eklenebilir.
- ASLR ile SLR (Lasègue) testi aynı mı?
- Hayır. ASLR aktif bir harekettir ve kontrol kapasitesini değerlendirir; SLR/Lasègue ise pasif olarak uygulanan ve nöral gerilim yanıtını inceleyen ayrı bir testtir. İkisi farklı sorulara cevap verir.
- ASLR testi tek başına bir tanı koyar mı?
- Koymaz. Hareket kalitesine dair bilgi verir; klinik karar öykü, diğer testler ve gerektiğinde görüntüleme bulgularıyla birlikte verilir.
Kaynaklar
- Magee DJ. Orthopedic Physical Assessment. Elsevier — lumbopelvik bölge testleri bölümü.
- Cook G. Movement: Functional Movement Systems — hareket kalitesi değerlendirme yaklaşımı.
- Physiopedia — Active Straight Leg Raise