Postür değerlendirmesi, eklem hareket açıklığı ölçümü ve fonksiyonel testler aynı soruya farklı açılardan cevap verir: birincisi statik hizalanmayı, ikincisi kısıtın miktarını, üçüncüsü hareketin görev içindeki organizasyonunu gösterir. Bir seansta üçünü birlikte kullanmanın amacı test sayısını artırmak değil, bir bulgunun diğerini açıklamasını sağlamaktır. Doğru sıra, her adımın bir sonrakini daraltmasıdır.
Önerilen karar akışı
- Öykü ve hedef: danışan neyi yapamıyor, ne zaman ağrıyor?
- Postür değerlendirmesi: statik hizalanmada dikkat çeken asimetri var mı?
- Fonksiyonel test: aynı bölge görev sırasında nasıl davranıyor?
- ROM ölçümü: kompansasyonun altında ölçülebilir bir kısıt var mı?
- Sonuç ölçütü: danışanın kendi algısı bu tabloyla uyumlu mu?
- Hedef ve program: hangi bulgu hangi egzersize bağlanacak?
Bulgular birbirini nasıl açıklar?
| Statik bulgu | Fonksiyonel gözlem | İzole ölçüm | Olası okuma |
|---|---|---|---|
| Öne kaymış baş duruşu | Overhead squat’ta kolların öne düşmesi | Omuz fleksiyonu ve torasik ekstansiyon kısıtlı | Üst çeyrekte mobilite ağırlıklı bir tablo |
| Pelvik asimetri | Tek bacak çömelmede kontrol kaybı | Kalça hareket açıklığı iki tarafta benzer | Kısıttan çok kontrol ağırlıklı bir tablo |
| Belirgin bulgu yok | Yük kabulünde diz içe kayıyor | Ayak bileği dorsifleksiyonu kısıtlı | Distal kısıtın proksimale yansıması |
Üç ölçümü tek yerde tutmak neden önemli?
Üç farklı deftere yazılan üç bulgu, kontrol seansında bir araya gelmez. Karşılaştırma ancak aynı danışan dosyasında, aynı formatta ve aynı protokolle tutulan kayıtlarla mümkün olur. DeepClinic’te postür analizi, katalogdaki testler ve sonuç ölçütleri aynı danışan dosyasında toplanır; kontrol analizinde önceki kayıtla karşılaştırma yapılır ve rapor bu karşılaştırmayı içerir.
Değerlendirmenin bitiminde sıra programa geçer: hangi bulgunun hangi egzersize bağlandığını egzersiz programı oluşturma yazısında, sürecin tamamını ise fizyoterapi klinik iş akışı yazısında anlattık.
- Her danışanda üç test ailesinin hepsi kullanılmalı mı?
- Hayır. Test seçimi klinik soruya bağlıdır. Akut bir tabloda kapsamlı fonksiyonel test uygun olmayabilir; sadece gereken ölçümler alınır ve gerekçesi kaydedilir.
- İlk değerlendirme tek seansa sığmazsa ne yapılır?
- Öncelik, tedavi planını doğrudan etkileyecek ölçümlerdedir. Kalan değerlendirmeler sonraki seansa bırakılabilir; önemli olan hangi ölçümün ne zaman alındığının kayıtlı olmasıdır.
Kaynaklar
- Magee DJ. Orthopedic Physical Assessment. Elsevier — değerlendirme sıralaması ve klinik akıl yürütme.
- Norkin CC, White DJ. Measurement of Joint Motion — ölçüm standartları.
- Kendall FP ve ark. Muscle Testing and Function with Posture and Pain — postür değerlendirmesi.